Kategoria: Konferencja
Rok: 2024
Tytuł wystąpienia: Elitarność czy egalitaryzm? Kierunki rewitalizacji obszaru pokolejowego "Wolnych Torów" w Poznaniu
Organizator: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Termin: 16-17 grudnia 2024
Link do Bazy Wiedzy:
Baza Wiedzy
Celem przeprowadzonych badań było uporządkowanie wiedzy dotyczącej uwarunkowań procesu rewitalizacji dawnych terenów Zakładów Naprawy Taboru Kolejowego (ZNTK) w Poznaniu, znanych jako Wolne Tory, a następnie dyskusja społecznego postrzegania kierunków przemian w tym bardzo atrakcyjnym lokalizacyjnie fragmencie miasta. Wybór tego obszaru był celowy, ponieważ od ponad 20 lat toczą się dyskusje dotyczące powtórnego zagospodarowania tego terenu. W tym czasie przeprowadzane były konsultacje społeczne, zorganizowany został konkurs na najlepszą koncepcję rewitalizacji Wolnych Torów oraz rozpisywano liczne przetargi na zakup tej przestrzeni, które finalnie nie dochodziły do skutku. Badana przestrzeń ma charakter poprzemysłowy. Jest ściśle związana z Poznaniem oraz jego historią i ma szczególne miejsce w pamięci wielu poznaniaków. Przez dziesiątki lat w poznańskich ZNTK zatrudnionych było tysiące osób. Pozostała po prowadzonej działalności zabytkowa zabudowa przemysłowa wpisała się na stałe w krajobraz miejski oraz świadomość społeczeństwa. Została również objęta ochroną konserwatorską i wpisem do rejestru zabytków. Obecnie jest to jednak teren wyraźnie zdegradowany. Należy go wykorzystać w przemyślany sposób, bo ma on potencjał, by powiązać ze sobą centrum Poznania, Wildę i Łazarz.
W badaniach szczególnie istotne było pokazanie różnorodności i punktów wspólnych w spojrzeniu na dalsze przemiany Wolnych Torów w perspektywie mieszkańców Poznania. To właśnie pomogłoby w przyszłości znaleźć najlepsze pomysły i rekomendacje dotyczące ich rewitalizacji. Kierunki definiowane przez mieszkańców zwykle znacząco różnią się od punktu widzenia władz samorządowych oraz spojrzenia potencjalnych inwestorów prywatnych angażujących się w tego typu przedsięwzięcia.
Okazało się, że w społecznej wizji rewitalizacji tego obszaru generalnie dominują akcenty niekomercyjne, takie jak park, ewentualnie park z powiązaną z nim funkcją ogólnej dostępności rekreacyjnej. Co ciekawe, ci sami respondenci dopuszczali funkcję mieszkaniową oraz deklarowali silną niechęć dla rozwoju funkcji komercyjnych. Podkreślali również, że zrewitalizowana przestrzeń ma być egalitarna (dla wszystkich), a nie ekskluzywna (dla wybranych jednostek). Widzą ten obszar raczej jako docelowo dedykowany mieszkańcom, lokalnej społeczności, aniżeli adresowany do turystów i gości. Wyraźnie preferowana jest wizja ogromnego, kompleksowego przedsięwzięcia rewitalizacyjnego dla całości Wolnych Torów, niż podejmowanie działań w sposób fragmentaryczny, kawałek po kawałku.
Na koniec trzeba dodać, że społeczna koncepcja przemian badanego terenu jest niemal zupełnie oderwana od pytań o pieniądze, o konieczność poniesienia potężnych kosztów przeprowadzenia takich inwestycji. Pomysły poznaniaków są tu zatem dość czytelne i w znacznej mierze wewnętrznie spójne, zgodne, ale, niestety, jednocześnie w znacznej mierze życzeniowe. To ważna konkluzja, ponieważ wróży skomplikowany przebieg dalszych konsultacji społecznych, idących w kierunku wdrożenia procesu rewitalizacji Wolnych Torów w Poznaniu.