Zdjęcie Why Do Investors Behave Irrationally in the Cryptocurrency and Emerging Stock Markets?

Kategoria: Publikacja

Rok: 2025

Czasopismo: SAGE Open

Tom: 15

Nr: 3

ISSN: 2158-2440

Punktacja MNiSW: 70

Impact Factor: 2,000

DOI/URL: https://doi.org/10.1177/21582440251361212

Link do Bazy Wiedzy: Baza Wiedzy

Mateusz Skwarek

W ostatnich latach kryptowaluty zyskały ogromną popularność jako alternatywne inwestycje oraz przyciągnęły uwagę wielu naukowców. Jednakże, wciąż nie ma wyczerpującej odpowiedzi na pytanie, czy rynek kryptowalut zachowuje się podobnie do wschodzących rynków akcji. Jednym z niedostatecznie zbadanych obszarów w tym kontekście jest nieracjonalne (nieświadome) zachowanie inwestujących na tych rynkach. Dlatego celem niniejszego artykułu jest porównanie czynników utrudniających podejmowanie racjonalnych decyzji inwestycyjnych (tzw. czynników behawioralnych) na rynku kryptowalut oraz wschodzących rynkach akcji. Na podstawie przeprowadzonego systematycznego przeglądu literatury z zakresu finansów behawioralnych wykazano istnienie podobnych schematów nieracjonalnego zachowania wśród inwestorów na wschodzących rynkach akcji oraz na rynku kryptowalut. Wśród nich potwierdzono zjawiska takie jak efekt stadny (podążanie za tłumem), nadmierna reakcja inwestorów na emocje wywołane informacjami rynkowymi oraz skłonność inwestujących do zbyt szybkiego realizowania zysków i długiego utrzymania w portfelu aktywów tracących na wartości. Te zjawiska nieracjonalnego zachowania są szczególnie silne w warunkach wysokiej niepewności i ograniczonego dostępu do informacji, co często ma miejsce w przypadku mało popularnych kryptowalut lub spółek giełdowych o niskiej kapitalizacji. Ponadto, na obu tych rynkach zaobserwowano, że inwestorzy zachowują się powtarzalnie w określonym czasie (m. in. w okresie świątecznym lub wakacyjnym), mają skłonność do zakotwiczenia na pewnych poziomach cen oraz podejmowania decyzji inwestycyjnych pod wpływem stopnia niepewności inwestycyjnej. Uzyskane rezultaty wskazują, że inwestorzy na obu rynkach podejmują decyzje inwestycyjne pod wpływem czynników behawioralnych. Można zatem przypuszczać, że ceny aktywów na nich notowanych odzwierciedlają w większym stopniu czynniki behawioralne niż dostępne informacje na temat inwestycji (rynki są nieefektywne). Zatem, zarówno rynek kryptowalut, jak i wschodzące rynki akcji są nieefektywne informacyjnie. Wnioski płynące z badania mają również charakter praktyczny. Inwestorzy powinni aktywnie zarządzać portfelem inwestycyjnym oraz rozpoznawać własne uprzedzenia. Natomiast instytucje regulujące działanie rynków finansowych powinny zadbać o przejrzystość i dostępność rzetelnych informacji, szczególnie w przypadku aktywów o małej kapitalizacji rynkowej.