Czy groźba wyjścia inwestorów może poprawić płynność giełdową? Dowody z polskiego rynku kapitałowego. Płynność akcji – czyli łatwość kupna lub sprzedaży akcji bez istotnego wpływu na ich cenę – to jeden z fundamentów sprawnie funkcjonującego rynku kapitałowego. Im bardziej płynne są akcje, tym efektywniej działa rynek. Co decyduje o tym, że akcje jednych spółek są bardziej, a innych mniej płynne? Zależy to od wielu czynników, w tym od mechanizmów nadzoru korporacyjnego. Jednym z takich mechanizmów jest tzw. exit threat – groźba wyjścia dużego inwestora z akcjonariatu spółki. Z jednej strony to właśnie płynność akcji umożliwia szybkie wycofanie się z inwestycji, co czyni tę groźbę bardziej realną. Z drugiej strony – sama możliwość takiego wyjścia, szczególnie w przypadku dużych inwestorów instytucjonalnych, może działać dyscyplinująco na zarząd, a w efekcie prowadzić do poprawy płynności akcji. Obawa przed wycofaniem się znaczącego akcjonariusza może skłaniać firmy do poprawy przejrzystości działania, jakości komunikacji z rynkiem i ogólnego poziomu ładu korporacyjnego. To z kolei buduje zaufanie inwestorów i sprzyja wzrostowi płynności akcji. W badaniu postawiliśmy pytanie: czy wzrost groźby wyjścia dużych inwestorów instytucjonalnych wpływa na płynność akcji spółek giełdowych? Aby odpowiedzieć na to pytanie wykorzystaliśmy unikalną sytuację stworzoną przez reformę Otwartych Funduszy Emerytalnych (OFE) z 2014 roku. Choć reforma nie wymuszała sprzedaży akcji, znacząco zmieniła charakter działalności funduszy: z długoterminowych i pasywnych stały się one bardziej aktywnymi uczestnikami rynku, gotowymi do wycofania się z nieefektywnych inwestycji. Tym samym groźba wyjścia ze spółek, w których OFE posiadały znaczące udziały, stała się bardziej realna. W badaniu porównaliśmy zmiany w płynności akcji spółek notowanych na GPW w Warszawie, w których OFE były znaczącymi akcjonariuszami (pow. 5% udział), z płynnością firm nieobjętych wpływem reformy. Wyniki wskazują, że sama obecność jednego funduszu nie miała znaczącego wpływu na płynność. Istotny wzrost płynności zaobserwowano w spółkach, gdzie znaczące udziały miały co najmniej dwa fundusze emerytalne. Sugeruje to, że kluczowa jest skala i wiarygodność groźby wyjścia; im więcej dużych inwestorów instytucjonalnych gotowych do reakcji, tym większa presja na zarząd, by podjąć działania poprawiające jakość zarządzania i komunikacji z rynkiem. Wyniki badania pokazują, że wpływ exit threat jako narzędzia nadzoru korporacyjnego może wykraczać poza relacje pomiędzy inwestorem a zarządem i przyczyniać się do poprawy funkcjonowania rynku kapitałowego. Współautorzy: Szymon Stereńczak, Aleksander Freitag