Agresywność podatkowa spółek o skoncentrowanej własności: znaczenie długoterminowych inwestorów instytucjonalnych jako ich akcjonariuszy Badania, które prowadziliśmy, na podstawie próby kilkuset spółek giełdowych notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie wykazały pozytywną zależność między agresywnością podatkową przedsiębiorstw a obecnością w ich akcjonariacie długoterminowych inwestorów instytucjonalnych, takich jak fundusze inwestycyjne, fundusze emerytalne i innego rodzaju instytucje inwestujące kapitał zgromadzony od swoich członków w instrumenty finansowe. Agresywność podatkowa łączy się z takimi kategoriami jak optymalizacja podatkowa czy unikanie opodatkowania, które jest zjawiskiem powszechnym i o ile mieści się w granicach prawa, nie może być postrzegane jako coś, co należy zdecydowanie potępiać. Tym właśnie się różni od uchylania się od opodatkowania, które jest działaniem wbrew prawu. Unikanie opodatkowania przez przedsiębiorstwa polega głównie na wykorzystaniu różnych możliwości w zakresie kształtowania przychodów i kosztów ich uzyskania, tak by w efekcie ograniczyć ciężar podatkowy w relacji do generowanych dochodów. Istnieje wiele miar agresywności podatkowej – w naszych badaniach używamy stosowanej od stosunkowo niedawna specyficznej miary, jaką jest różnica pomiędzy średnią efektywną stopą podatkową liczoną dla danej branży i w grupie przedsiębiorstw o danej wielkości a faktyczną efektywną stopą podatkową wykazywaną przez daną spółkę podlegającą analizie. Biorąc pod uwagę „normalny poziom” unikania opodatkowania w branży i wielkość firmy, dostarczamy dowodów na to, że agresywność podatkowa wzrasta wraz ze wzrostem udziałów niezależnych długoterminowych inwestorów instytucjonalnych, krajowych długoterminowych inwestorów instytucjonalnych oraz długoterminowych inwestorów instytucjonalnych posiadających stosunkowo duże udziały. Zależność ta dotyczy m.in. firm rodzinnych z udziałem inwestorów instytucjonalnych. Nasze wyniki sugerują tym samym, że struktura właścicielska wpływa na skłonność spółek do unikania opodatkowania.