Zdjęcie XVIII Międzynarodowa Konferencja Naukowa im. Profesora Aleksandra Zeliasia na temat „Modelowanie i prognozowanie zjawisk społeczno-gospodarczych”

Kategoria: Konferencja

Rok: 2025

Tytuł wystąpienia: Zmiany liczby urodzeń w Europie podczas pandemii COVID-19

Organizator: Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Katedra Statystyki, Komitet Statystyki i Ekonometrii Polskiej Akademii Nauk

Termin: 12-15 maja 2025

Link do Bazy Wiedzy: Baza Wiedzy

Radosław Murkowski

Pandemia COVID-19 spowodowała w latach 2020-2023 wiele negatywnych konsekwencji na całym świecie. Badacze skupili się głównie na wpływie pandemii na śmiertelność populacji, a znacznie mniej uwagi poświęcono wpływowi pandemii na płodność. Różnego rodzaju kryzysy takie jak wojny czy epidemie są źródłem głębokich przeobrażeń nie tylko w dziedzinie stosunków politycznych i gospodarczych, lecz również w sferze zjawisk demograficznych, podczas których podstawowe procesy ludnościowe ulegają pewnym zniekształceniom, a mechanizm ich oddziaływania w literaturze opisano już dawno. Decyzja np. o urodzeniu dziecka spośród wielu czynników nań oddziałujących jest uwarunkowana również czynnikami o charakterze ekonomicznym czy administracyjnym. Wiele teorii wskazuje na to, że podczas różnych kryzysów np. gospodarczych występuje krótkoterminowy spadek liczby urodzeń spowodowany głównie przez brak bezpieczeństwa ekonomicznego i niepewność co do przyszłości. Dlatego celem badania jest odpowiedź na pytanie, w jakim stopniu epidemia COVID-19 i ograniczenia wprowadzane przez rządy podczas lockdownów wpłynęły w krajach Europy na zmiany w liczbie urodzeń. W badaniu ustalono, że w wielu krajach Europy spadek płodności wyraźnie przyspieszył podczas pandemii COVID-19 względem wcześniej obserwowanego trendu. Zmiany te wyraźnie korelują z wprowadzanymi ograniczeniami i restrykcjami podczas tzw. lockdownów – oczywiście z 9-miesięcznym opóźnieniem. Z kolei od połowy 2022 roku spadek płodności utrwalił się i znacznie przyspieszył względem dotychczasowego trendu spadkowego, co wskazuje na pojawienie się też nowych czynników oddziałujących na płodność innych niż pandemia COVID-19. W badaniu ustalono, że w wielu krajach Europy od połowy 2022 roku spadek płodności wyraźnie koreluje z inflacją z 9-miesięcznym opóźnieniem. Dlatego wydaje się, że obserwowane np. w 2023 roku spadki liczby urodzeń poniżej długoterminowych trendów były spowodowane ograniczeniem płodności w związku z kryzysem gospodarczym.