Referat przygotowany przez dr. Macieja Pietrzykowskiego we współpracy z Koleżankami z European Policy Research Centre podejmuje kluczową dla przyszłości regionów Europy Środkowo-Wschodniej kwestię: jak kształtować politykę regionalną po 2027 roku, gdy rola funduszy unijnych ulegnie zmianie? Analiza koncentruje się na Polsce, Czechach i Węgrzech – krajach, które od momentu akcesji do UE należały do największych beneficjentów polityki spójności. Choć środki te przyniosły znaczące efekty w zakresie modernizacji infrastruktury czy wzmacniania instytucji regionalnych, nadal utrzymują się trwałe dysproporcje rozwojowe – zarówno pomiędzy regionami, jak i wewnątrz nich. Autorzy podkreślają, że dalsze uzależnienie od zewnętrznego finansowania może ograniczać zdolność krajów do samodzielnego reagowania na wyzwania kryzysowe i długofalowe transformacje. W odpowiedzi na te zagrożenia przedstawiono propozycję nowej, zorientowanej na odporność (resilience) polityki regionalnej – bardziej elastycznej, zdecentralizowanej i funkcjonalnej. Szczególną uwagę zwrócono na znaczenie strategii opartych na lokalnych potencjałach terytorialnych, synergii międzysektorowej oraz dywersyfikacji źródeł finansowania. Zaprezentowane studia przypadków – metropolia GZM, strategia „Re: Start” w Ústí nad Labem czy przykład inwestycji zagranicznych w Debreczynie – dowodzą, że trwałe efekty przynosi integracja działań lokalnych z inteligentnym wykorzystaniem środków z różnych źródeł. Wnioski z referatu mają charakter przekrojowy: przyszła polityka regionalna powinna być bardziej zorientowana na budowanie odporności terytoriów, promować lokalną sprawczość oraz lepiej odpowiadać na zróżnicowane wyzwania społeczne, gospodarcze i środowiskowe.