Zdjęcie The impact of socio-demographic factors on consumer attitudes and behaviors towards food consumption – the case of Poland

Kategoria: Publikacja

Rok: 2025

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Organizacja i Zarządzanie

Wydawnictwo: Wydawnictwo Politechniki Śląskiej

Nr: 216

ISSN: 1641-3466

Punktacja MNiSW: 70

DOI/URL: 10.29119/1641-3466.2025.216.23

Link do Bazy Wiedzy: Baza Wiedzy

Szymon Michalak , Paweł Bartkowiak , Bogdan Pachołek , Magda Stachowiak-Krzyżan

Co tak naprawdę wpływa na to, co ląduje na naszym talerzu? Płeć, wiek, zasobność portfela czy poziom wykształcenia? W badaniu przeprowadzonym w 2023 roku na reprezentatywnej próbie 631 dorosłych Polaków podjęto próbę odpowiedzi na to pytanie, analizując postawy i zachowania konsumentów wobec żywności z perspektywy pięciu cech społeczno-demograficznych. Wyniki przynoszą kilka zaskakujących spostrzeżeń. Przede wszystkim miejsce zamieszkania - wbrew powszechnym intuicjom - okazało się jedyną cechą, która nie różnicowała postaw wobec żywności w żaden statystycznie istotny sposób. Mieszkańcy wsi, małych miast i dużych aglomeracji wykazali niemal identyczne postawy we wszystkich badanych wymiarach. Pozostałe cechy już tak jednoznaczne nie były. Kobiety we wszystkich czterech wyodrębnionych wymiarach - otwartości na kulinarne eksperymenty, świadomości ekologicznej, zainteresowania jakością i pochodzeniem żywności oraz zaufania do produktów minimalnie przetworzonych - uzyskały wyniki istotnie wyższe niż mężczyźni. Wbrew stereotypowi "zdrowo jedzącej młodzieży", to właśnie respondenci powyżej 50. roku życia wykazywali istotnie wyższy poziom troski o jakość i zdrowotność żywności, a najmłodsi (do 29 lat) byli najbardziej obojętni na to, co jedzą i jak jest produkowane. Okazało się też, że wyższy poziom wykształcenia konsekwentnie przekłada się na bardziej pozytywny stosunek do żywności minimalnie przetworzonej: średnia ocen dla tej postawy wynosiła 3,27 wśród osób z wykształceniem podstawowym i rosła do 3,83 u absolwentów uczelni wyższych. Zaskakująco niskie okazały się deklaracje dotyczące gotowości do ponoszenia wyższych kosztów za produkty ekologiczne (średnia 3,29 w skali 1-5), co sugeruje, że proekologiczne postawy Polaków pozostają wciąż bardziej deklaratywne niż zakupowe.