Kategoria: Publikacja
Rok: 2025
Czasopismo: Equilibrium
Wydawnictwo: Instytut Badan Gospodarczych
Tom: 20
Nr: 4
ISSN: 1689-765X
Punktacja MNiSW: 100
Impact Factor: 6,700000
DOI/URL: 10.24136/eq.3932
Link do Bazy Wiedzy:
Baza Wiedzy
Krzysztof Waliszewski
, Ewa Cichowicz , Mateusz Folwarski , Łukasz Gębski , Jakub Kubiczek , Paweł Niedziółka , Małgorzata Solarz
Usługi Buy Now, Pay Later (BNPL), czyli „kup teraz, zapłać później”, stały się w ostatnich latach jednym z najmodniejszych sposobów płacenia za zakupy w internecie. W praktyce działa to tak: wybieramy produkt, zamawiamy go, a zapłacić możemy dopiero za kilka tygodni — często bez żadnych dodatkowych kosztów. Nic dziwnego, że ta metoda zdobywa popularność, zwłaszcza w świecie, w którym zakupy online stały się codziennością. Autorzy artykułu postanowili sprawdzić, dlaczego Polacy decydują się korzystać z BNPL. Przepytali 350 osób, które już używają tej formy płatności, i przeanalizowali, co najbardziej wpływa na ich nastawienie. Wyniki okazały się inne niż w wielu krajach zachodnich czy azjatyckich. Najważniejsze odkrycie? Polacy nie wybierają BNPL dlatego, że jest łatwe w obsłudze czy dlatego, że szczególnie ufają dostawcom tej usługi. Jak podkreślają autorzy, postrzegane zaufanie nie odgrywa istnotnego znaczenia, a łatwość użycia również nie wpływa bezpośrednio na nastawienie użytkowników.
Co więc naprawdę ma znaczenie?
1. Użyteczność — czyli „czy to mi się opłaca?”
Najsilniejszym czynnikiem okazało się przekonanie, że BNPL jest po prostu praktyczne. Daje elastyczność finansową, pozwala odłożyć płatność i lepiej zarządzać budżetem.
2. Ryzyko — „czy mogę na tym stracić?”
Polacy zwracają uwagę na potencjalne zagrożenia: opłaty za opóźnienia, możliwość zadłużenia czy niejasne zasady. Im większe obawy, tym gorsze nastawienie do BNPL.
3. Otwartość na nowości
Osoby, które lubią testować nowe technologie, chętniej korzystają z BNPL. To tzw. osobista innowacyjność („personal innovativeness”).
Co ciekawe, wyniki pokazują, że Polska — jako rynek cyfrowo dojrzały, ale wciąż rozwijający się instytucjonalnie — różni się od krajów, w których BNPL badano wcześniej. Tam kluczowe są prostota i zaufanie. U nas ważniejsze jest to, czy usługa daje realną korzyść i czy użytkownik jest gotowy na nowinki.
Badanie nie tylko opisuje polskich konsumentów, ale też pokazuje, że czynniki wpływające na przyjmowanie nowych technologii zmieniają się wraz z rozwojem rynku. To cenna wskazówka dla firm i regulatorów — w Polsce nie wystarczy, by BNPL było „łatwe i ładne”. Musi być przede wszystkim użyteczne i bezpieczne.