Zdjęcie XIII Konferencja Naukowa „Zarządzanie rozwojem organizacji” Mobilizacja, komercjalizacja i waloryzacja wiedzy

Kategoria: Konferencja

Rok: 2026

Tytuł wystąpienia: Wielowymiarowe wykluczenie grup wrażliwych wobec wymogów zrównoważonego rozwoju w Polsce – wyniki badań pilotażowych oraz Cyfrowa transformacja przemysłu spżycznego a rozwój dojrzałości technoloogicznej - ujęcie empiryczne

Organizator: Politechnika Łódzka

Termin: 6-8 maja 2026

Link do Bazy Wiedzy: Baza Wiedzy

Michał Młody

Transformacja energetyczna i cyfrowa, choć niezbędna dla osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, generuje nowe ryzyka pogłębiania nierówności społecznych – szczególnie wśród grup wrażliwych, takich jak seniorzy, osoby z niepełnosprawnościami, migranci oraz osoby o niskich dochodach. Dotychczasowe badania koncentrowały się najczęściej na analizie pojedynczych wymiarów wykluczenia, pomijając ich wzajemne powiązania i nakładanie się różnych form trudności życiowych. Celem prezentowanych badań pilotażowych była wstępna ocena rzetelności oryginalnego narzędzia pomiarowego służącego do wielowymiarowej analizy wykluczenia społecznego w kontekście transformacji ku zrównoważonemu rozwojowi. Kwestionariusz obejmuje 60 twierdzeń ocenianych na pięciostopniowej skali Likerta, zgrupowanych w pięciu wymiarach: ekonomicznym (m.in. ubóstwo energetyczne), cyfrowym (dostęp do technologii i kompetencje), infrastrukturalnym (warunki mieszkaniowe i transport), zdrowotnym (jakość środowiska i dobrostan) oraz społecznym (izolacja i marginalizacja). Badanie przeprowadzono metodą ankiety internetowej (CAWI) w styczniu 2026 roku, z zastosowaniem doboru celowo-kwotowego zapewniającego nadreprezentację grup wrażliwych. W próbie liczącej 273 respondentów znalazły się osoby w wieku 65+ (38,8%), z orzeczoną niepełnosprawnością (29,7%), urodzone poza Polską (25,3%) oraz zamieszkałe w małych miejscowościach i o niskich dochodach. Ze względu na pilotażowy i internetowy charakter badania wyniki należy traktować jako punkt wyjścia do dalszych, pogłębionych analiz z wykorzystaniem metod umożliwiających dotarcie do osób najbardziej wykluczonych. Wyniki potwierdzają zadowalające właściwości psychometryczne narzędzia (alfa Cronbacha od 0,77 do 0,91). Seniorzy i osoby urodzone poza Polską doświadczają istotnie wyższego poziomu wykluczenia cyfrowego wynikającego ze strukturalnych barier dostępu. Osoby z niepełnosprawnością i o niskich dochodach wykazują wielowymiarową deprywację obejmującą cztery z pięciu obszarów, co wskazuje na konieczność zintegrowanych interwencji wsparcia. Silny gradient edukacyjny widoczny we wszystkich wymiarach potwierdza, że wykształcenie pełni rolę kluczowego zasobu ochronnego. Przeprowadzone badania stanowią wstępny krok ku opracowaniu kompleksowego narzędzia monitorowania wielowymiarowego wykluczenia grup wrażliwych w Polsce, który może stać się podstawą dla projektowania skutecznych polityk publicznych w dobie transformacji ku zrównoważonemu rozwojowi.