W obliczu przełowienia większości akwenów morskich ludzkość stoi przed wyzwaniem utrzymania równowagi społeczno-ekologicznej przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniej wielkości połowów ryb. Podstawy koncepcji zrównoważonego rybołówstwa opierają się na teorii zrównoważonego rozwoju. Podejście to obejmuje jednoczesne uwzględnienie wymiaru społecznego, gospodarczego i ekologicznego, mając na celu poprawę dobrobytu jednostek i społeczności bez uszczerbku dla możliwości zaspokojenia ich przyszłych potrzeb. Choć Unia Europejska wdraża zasady zrównoważonego rybołówstwa (na przykład wieloletnie plany zarządzania czy całkowite dopuszczalne połowy), należy zadać pytanie, czy te praktyki przynoszą zadowalające wyniki w obliczu dzisiejszych wyzwań społecznych, gospodarczych i środowiskowych?
W niniejszym artykule jako metodę pomiaru poziomu zrównoważenia w sektorze wybrano analizę efektywności (na bazie metody DEA), a w badaniu przeanalizowano poziomy ekoefektywności rybołówstwa w 23 krajach UE w latach 2009-2018. Wielkości poziomów ekoefektywności obliczono na podstawie: wielkości połowów, emisji gazów cieplarnianych, tonażu brutto jednostek połowowych, liczby rybaków oraz ceny i wielkości zużycia paliwa w sektorze rybołówstwa. Analizując te elementy na poziomie kraju, a nie poszczególnych statków, badanie obejmuje istotne polityczne i zarządcze aspekty rybołówstwa.
Wyniki ujawniły znaczne rozbieżności między krajami UE: Hiszpania, Dania i Wielka Brytania należały do krajów o największych połowach ryb i najwyższych emisjach gazów cieplarnianych, podczas gdy Rumunia, Malta i Słowenia łowiły najmniej i miały niższe emisje. Co ciekawe, niektóre kraje, takie jak Finlandia, Chorwacja i Cypr, wykazały znaczną poprawę poziomu ekoefektywności, wdrażając pozytywne zmiany w swoich praktykach połowowych. Z drugiej strony, kraje takie jak Litwa, Bułgaria i Włochy odnotowały spadki poziomu ekoefektywności, głównie z powodu nieefektywnego zarządzania zasobami. Wyniki badania wskazują, że kraje UE mogłyby zmniejszyć wielkość tonażu brutto swoich statków o jedną trzecią, zmniejszyć liczbę rybaków o prawie 50% i obniżyć zużycie paliwa o 14%, bez uszczerbku dla poziomu połowów. Zajmując się kwestiami takimi jak nadmierne zatrudnienie i zbyt duży tonaż brutto statków, rybołówstwo w UE może podjąć znaczące kroki w kierunku bardziej zrównoważonej produkcji, zapewniając ochronę ekosystemów morskich przy jednoczesnym zaspokojeniu rosnącego zapotrzebowania na ryby.