Wyobraź sobie, że chcesz założyć własną firmę w kraju, w którym niedawno zamieszkałeś, nie znasz dobrze języka, nie wiesz, jakie przepisy obowiązują, a urzędnicy nie rozumieją ani ciebie, ani angielskiego. Z taką sytuacją mierzy się coraz więcej migrantów w Polsce, która od niedawna stała się krajem imigracyjnym netto, przyjmującym więcej osób niż z niego wyjeżdża. W ramach badania przeprowadzono dyskusje w czterech grupach fokusowych z łącznie 34 migrantami podzielonymi na dwie kategorie: Ukraińcy (19 osób) oraz migranci z innych krajów (15 osób), m.in. z Japonii, Nigerii, Pakistanu, Indonezji i Turcji. Wyniki ujawniły zarówno wspólne przeszkody, jak i wyraźne różnice między grupami. Wszyscy uczestnicy wskazali na barierę językową, brak kompleksowych informacji o zakładaniu działalności, potrzebę wsparcia prawno-doradczego oraz nadmierną biurokrację. Co ciekawe, migranci spoza Ukrainy odczuwali wyraźną dyskryminację instytucjonalną: dostępne wsparcie dla przedsiębiorców było oferowane głównie w języku ukraińskim, co sprawiało, że czuli się migrantami "drugiej kategorii". Ponad 80% Ukraińców miało wyższe wykształcenie, a ponad połowa przebywała w Polsce krócej niż rok, co tłumaczy szczególne trudności tej grupy związane z brakiem stabilizacji finansowej i prawnej, wynikające wprost z ucieczki przed wojną. Ukraińcy postrzegali prowadzenie własnej firmy jako sposób na zakorzenienie się w nowej rzeczywistości i legalizację pobytu, podczas gdy migranci z innych krajów traktowali Polskę raczej jako jeden z etapów swojej migracyjnej drogi. Praktyczny wniosek jest jednoznaczny: miasta przyjmujące migrantów potrzebują nie jednego, lecz wielu zróżnicowanych modeli wsparcia dla przedsiębiorców, uwzględniających odmienne potrzeby, sytuacje prawne i plany życiowe poszczególnych grup.