Kategoria: Konferencja
Rok: 2025
Tytuł wystąpienia: Social Security in Iran (Brief Review on History and Structure)
Organizator: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Termin: 3-4 lipca 2025
Link do Bazy Wiedzy:
Baza Wiedzy
System zabezpieczenia społecznego w Iranie ma korzenie sięgające starożytności, ale jego współczesna forma kształtowała się pod wpływem zarówno zachodnich modeli ochrony socjalnej, jak i wartości religijnych i tradycyjnych. W prezentacji prześledzono ewolucję tego systemu od dynastii Achemenidów aż po dzisiejsze rozwiązania Republiki Islamskiej, koncentrując się na strukturze emerytalnej i systemie ochrony zdrowia.
Irański system emerytalny formalnie funkcjonuje jako model zdefiniowanego świadczenia oparty na bieżącym finansowaniu (DB-PAYG), jednak w praktyce odbiega od klasycznych założeń. Fundusze emerytalne tworzyły portfele inwestycyjne, korzystały z kredytów bankowych i gromadziły rezerwy, co oznacza, że system nie działał w czystej formie repartycyjnej. Rząd corocznie ustala podwyżki emerytur i wynagrodzeń, przy czym w ostatnich latach oba wskaźniki były do siebie zbliżone lub wręcz identyczne.
System boryka się z poważnymi wyzwaniami na trzech poziomach. Członkowie funduszy coraz częściej kwestionują sprawiedliwość otrzymywanych świadczeń, szczególnie w obliczu wysokiej inflacji. Same fundusze zmagają się z niskim wskaźnikiem wsparcia (relacją pracujących do emerytów), mieszanymi kompetencjami i niejasnym statusem prawnym. Na poziomie rządowym system traci charakter ubezpieczeniowy i staje się coraz bardziej zależny od finansów publicznych.
System ochrony zdrowia w Iranie opiera się na czterech filarach: państwowym ubezpieczeniu zdrowotnym, ubezpieczeniu w ramach organizacji zabezpieczenia społecznego, funduszach emerytalnych i prywatnych ubezpieczycielach na życie. Składki są zróżnicowane w zależności od dochodu: pięć najniższych decyli dochodowych jest ubezpieczonych bezpłatnie ze środków rządowych, podczas gdy osoby z najwyższego decylu pokrywają pełną składkę samodzielnie.
Prezentacja pokazuje, że Iran stoi przed trudnym zadaniem pogodzenia tradycyjnych wartości z wymogami nowoczesnego systemu zabezpieczenia społecznego w warunkach presji demograficznej i ekonomicznej.