W 2023 roku Łódź przeprowadziła pilotaż pierwszego w Polsce eco-budżetu obywatelskiego – w całości poświęconego ochronie środowiska i klimatu. Mieszkańcy mogli zdecydować, jak wykorzystać 1 milion złotych na rozwój nowych „parków leśnych” o łącznej powierzchni 150 ha. Zgłoszono 19 projektów, obejmujących m.in. sadzenie drzew, tworzenie łąk kwietnych czy rewitalizację zaniedbanych terenów zielonych. Badania naukowców z Uniwersytetu Łódzkiego i Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu pokazują, że mieszkańcy coraz chętniej angażują się w działania ekologiczne, a eco-budżet stał się nie tylko sposobem finansowania inwestycji, lecz także platformą dialogu i współdecydowania o rozwoju miasta. Jednocześnie ujawniono pewne wyzwania – przede wszystkim w zakresie rzeczywistego udziału społeczności w planowaniu i realizacji projektów. Choć regulamin zakłada współdziałanie mieszkańców, wiele propozycji koncentrowało się głównie na efektach ekologicznych, a mniej na sposobach współpracy. Badacze podkreślają, że aby w pełni wykorzystać potencjał eco-budżetu, potrzebne są dodatkowe działania wspierające mieszkańców, takie jak warsztaty współprojektowania, prostsze wzory zgłoszeń czy narzędzia ułatwiające tworzenie inicjatyw z udziałem lokalnych społeczności. Pierwsza edycja pokazała wyraźnie, że łodzianie oczekują bardziej zielonych, przyjaznych i odpornych na zmiany klimatu dzielnic. Eco-budżet obywatelski to więc nie tylko instrument finansowy, lecz także ważny krok w stronę wspólnego projektowania przyszłości miasta. Przykład Łodzi dowodzi, że transformacja ekologiczna i społeczna mogą się uzupełniać – jeśli mieszkańcy i samorząd współpracują przy tworzeniu wspólnych przestrzeni.