Od 2015 roku w Polsce można zaobserwować istotne zmiany w funkcjonowaniu państwa i jego instytucji. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że rozwinęło się zjawisko określane mianem patrymonializmu. To termin wprowadzony przez Maxa Webera, oznaczający sposób sprawowania władzy oparty na więziach osobistych i lojalności wobec lidera, a nie na bezstronnych procedurach i prawie. W takim modelu państwo bywa traktowane niczym „przedsiębiorstwo rodzinne”, w którym stanowiska i zasoby rozdaje się według klucza lojalności, a nie kompetencji W praktyce oznacza to centralizację władzy, obsadzanie urzędów osobami związanymi z partią rządzącą oraz wykorzystywanie przedsiębiorstw państwowych w celach politycznych. Rozwija się też klientelizm – obywatele i grupy społeczne otrzymują konkretne korzyści (np. transfery socjalne) w zamian za poparcie polityczne. Zjawiskom tym towarzyszy osłabienie niezależności instytucji, zwłaszcza sądownictwa i administracji publicznej. Co ważne, krótkoterminowo takie działania przyniosły pewne korzyści – poprawiła się ściągalność podatków, a ubóstwo w wybranych grupach społeczeństwa zostało częściowo ograniczone. Jednak w dłuższej perspektywie badacze ostrzegają przed poważnymi konsekwencjami. Należą do nich m.in. osłabienie praworządności, pogorszenie stabilności finansów publicznych, spadek efektywności polityki gospodarczej oraz większa podatność na korupcję Przykład Polski wpisuje się w szerszy trend zauważalny na świecie – od Rosji po Węgry, USA, Turcję, Indie i Brazylię – gdzie populistyczni przywódcy wykorzystują demokratyczne instytucje do wzmacniania swojej pozycji i tworzenia sieci lojalnych elit. Choć formalnie niektóre z tych państwa pozostają demokracjami, ich fundamenty – takie jak rządy prawa i niezależne instytucje – ulegają stopniowemu osłabieniu. Badania wskazują więc, że w Polsce po 2015 roku zmienił się sposób sprawowania władzy, rozwinął się patrymonializm. Może to mieć długotrwały wpływ na jakość demokracji i rozwój gospodarczy.