Kraje Europy Środkowo-Wschodniej przeżywają okres głębokiej gospodarczej przebudowy. Dwa potężne wstrząsy, pandemia COVID-19 i wojna w Ukrainie, zmieniły reguły gry dla firm działających w regionie. W ramach naszego wystąpienia postawiliśmy pytanie: jakie wyzwania stoją dziś przed przedsiębiorstwami z tego regionu i czy możemy mówić o nowej fali transformacji? Pandemia brutalnie obnażyła słabości globalnych łańcuchów dostaw. Firmy, które jeszcze niedawno bez wahania lokowały produkcję na drugim końcu świata, zaczęły szukać dostawców bliżej siebie. Wojna w Ukrainie tylko ten trend wzmocniła, bo sankcje na Rosję wywróciły do góry nogami dotychczasowe szlaki handlowe. Efekt? Firmy z regionu coraz odważniej kierują się na Zachód, a nearshoring przestał być modnym hasłem i stał się codzienną praktyką. Szczególnie ciekawy jest przypadek Polski. Model rozwoju oparty na taniej sile roboczej wyczerpuje się na naszych oczach. Wynagrodzenia rosną szybciej niż produktywność, a część zagranicznych inwestorów pakuje się i przenosi produkcję do tańszych lokalizacji. Levi Strauss zamyka fabrykę w Płocku, Infosys żegna się z Poznaniem, Stellantis kończy produkcję w Bielsku-Białej. Ale jest druga strona medalu: Polska zaczyna konkurować kompetencjami, nie ceną. Sektory takie jak IT, transformacja energetyczna czy przemysł obronny pokazują, dokąd zmierza gospodarka. W całym regionie widać znaki nowego otwarcia: rosnący nacisk na innowacje, tworzenie hubów technologicznych, silniejsza współpraca biznesu z nauką i administracją. Wartość inwestycji rośnie, ale miejsc pracy przy nich powstaje coraz mniej, bo automatyzacja i cyfryzacja zmieniają charakter produkcji. To ogromne wyzwanie dla rynku pracy i systemu edukacji. Europa Środkowo-Wschodnia wkracza w nowy etap rozwoju. Bardziej wymagający, ale i bardziej obiecujący.