Głównym celem badania było zidentyfikowanie taktyk greenwashingu stosowanych zarówno wobec produktów oznaczonych jako „eko”, jak i ich standardowych wersji, a także identyfikacja najczęściej stosowanych praktyk wprowadzających konsumentów w błąd. Ponadto badanie miało na celu identyfikację czynników pośredniczących i moderujących, które wpływają na skłonności konsumentów do bojkotowania produktów związanych wspomnianymi praktykami.
W badaniu zatytułowanym „Boycott Reactions to Greenwashing Strategies” („Reakcje bojkotem na strategie greenwashingu”) przeanalizowano jak różne praktyki greenwashingu wpływają na skłonność konsumentów do bojkotu produktów powiązanych z tymi działaniami. Greenwashing to strategia polegająca na wprowadzaniu konsumentów w błąd co do ekologicznych właściwości produktów lub działań firm, która może prowadzić do utraty zaufania oraz wywoływać negatywne reakcje konsumentów.
W badaniu uwzględniono takie zmienne, jak: zaangażowanie w kategorię wina (wine category involvement – WCI), wartości proekologiczne konsumentów (green consumer values – GCV), skłonność do bojkotu (intention to boycott – ITB), intencja zakupowa (purchase intention – PI), poziom postrzeganej manipulacji (perceived manipulation level – PML) oraz postrzegana waga problemu (perceived severity – PS). Analiza wykazała wysoką spójność wewnętrzną dla mierzonych konstrukcji, a wartości alfa Cronbach’a potwierdziły ich wiarygodność.
Wyniki badania
Efekty mediacyjne: Badanie ujawniło zarówno pełne, jak i częściowe efekty mediacyjne poziomu postrzeganej manipulacji (PML) i postrzeganej wagi problemu (PS) na skłonność do bojkotu (ITB) oraz intencję zakupową (PI). W szczególności PML w pełni mediował relację z ITB i PI, podczas gdy PS w pełni mediował PI i częściowo ITB.
Analiza moderacji: Zaangażowanie w kategorię wina (WCI) istotnie moderowało związek między PS a PI, jednak nie wpłynęło na relację między PS a ITB ani między PML a PI. Z kolei wartości proekologiczne (GCV) istotnie moderowały wpływ PML na ITB, ale nie na PI, co sugeruje, że konsumenci o wysokiej świadomości ekologicznej są bardziej wrażliwi na postrzeganą manipulację i bardziej skłonni do uczestnictwa w bojkotach.
Analiza współczynnika nachylenia (simple slope): Analiza potwierdziła silny wpływ predykcyjny PML na ITB.
Badanie wnosi istotny wkład do literatury z zakresu zachowań konsumenckich i praktyk greenwashingu:
Nowe ujęcie wpływu greenwashingu na konsumentów: Wyniki wskazują, że postrzegana manipulacja ma silny wpływ na gotowość konsumentów do bojkotowania produktów, zwłaszcza u osób o silnych wartościach proekologicznych. To nowe spojrzenie na reakcje konsumentów na greenwashing pozwala lepiej zrozumieć konsekwencje nieetycznych działań marketingowych.
Identyfikacja mediatorów i moderatorów: Badanie zidentyfikowało kluczowe czynniki wpływające na reakcje konsumentów, takie jak postrzegana manipulacja i wartości proekologiczne, co wzbogaca wiedzę naukową w temacie procesów decyzyjnych konsumentów.