Artykuł odwołuje się do klasycznych prac dotyczących teorii rozwoju regionalnego i nierówności przestrzennych, ale skupia się na specyficznym kontekście polskich miast wojewódzkich i ich doświadczeniach z pozyskiwaniem środków unijnych w dwóch perspektywach finansowych.
Analiza redystrybucji środków unijnych pozwala na zrozumienie, jakie zmiany zachodzą podczas planowania i realizacji polityk rozwojowych. Porównanie struktury sektorów, którym dedykowane są środki finansowe, oraz zdolności podmiotów do ich pozyskiwania w różnych okresach umożliwia identyfikację zmian w politykach publicznych. Celem artykułu jest porównanie struktury i skuteczności pozyskiwania środków finansowych na projekty unijne w miastach wojewódzkich w dwóch perspektywach finansowych 2007-2013 i 2014-2020.
Do analizy porównawczej wykorzystano dane wtóre pozyskane z Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące skumulowanych wartości dla lat: 2015 i 2023. Pod uwagę wzięto następujące kategorie: liczba złożonych wniosków o dofinansowanie, liczba i wartość podpisanych umów o dofinansowanie oraz skuteczność pozyskiwania środków, czyli stosunek liczby podpisanych umów do liczby złożonych wniosków o dofinansowanie.
W perspektywie finansowej 2014-2020 proces pozyskiwania i rozdysponowania środków lepiej uwzględniał lokalne uwarunkowania, co było wynikiem zastosowania koncepcji place-based policy, zwiększającej dostępne finansowanie regionalne. Część działań związanych z rozwojem kapitału ludzkiego została przesunięta do programów regionalnych, a największe zainteresowanie wzbudzały konkursy w ramach POIG, POIR oraz RPO, podczas gdy najkosztowniejsze projekty realizowano w ramach POIŚ. W obu okresach finansowych zauważono niewielki udział projektów miękkich w strukturze wartości umów oraz wysoką wartość projektów realizowanych regionalnie, przy jednoczesnym zmniejszeniu liczby beneficjentów i wartości umów, co jednak poprawiło skuteczność aplikowania o środki unijne.
Badanie struktury i skuteczności skupiało się jedynie na miastach wojewódzkich. Wyniki mogą nie być reprezentatywne dla mniejszych miast i obszarów wiejskich, które mogą mieć różne doświadczenia i wyzwania związane z pozyskiwaniem funduszy unijnych. Skuteczność pozyskiwania środków oceniono na podstawie liczby podpisanych umów względem liczby złożonych wniosków. Nie uwzględniono jakości realizowanych projektów oraz ich długoterminowych efektów, które są istotne w ocenie rzeczywistej skuteczności polityki spójności.