Kategoria: Konferencja
Rok: 2024
Tytuł wystąpienia: Taksonomia relatywna w porządkowaniu liniowym – podejścia, przegląd badań, badania symulacyjne
Organizator: Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Komitet Statystyki i Ekonometrii Polskiej Akademii Nauk
Termin: 13-15 maja 2024
Link do Bazy Wiedzy:
Baza Wiedzy
Celem referatu była prezentacja metody taksonomii relatywnej, mającej charakter częściowo kompensacyjny z uwzględnieniem dwóch rodzajów podejść: statycznego oraz dynamicznego, oraz trzech typów danych: klasycznych, symbolicznych, interwałowych. Wersja statyczna bazująca na średniej arytmetycznej zaproponowana została przez Wydymusa (2013) a jej wersja pozycyjna rozwinięta została przez Lirę (2015). W referacie, bazując na dla danych symulacyjnych, przedstawiono wyniki oceny przydatności miar tendencji centralnej w porządkowaniu zbioru obiektów na podstawie dynamicznej taksonomii relatywnej. W odróżnieniu od podejścia statycznego podejście dynamiczne nie tylko ukazuje relacje między obiektami w poszczególnych okresach, ale również zmiany, jakie zaszły w poziomie zjawiska między obiektami, w całym przedziale czasowym.
W metodzie taksonomii relatywnej w standardowym podejściu wykorzystuje się miary tendencji centralnej: w wersji klasycznej – średnią arytmetyczną, w wersji pozycyjnej – medianę. Zaproponowano rozszerzenie metody taksonomii relatywnej na odporne miar położenia: średnia ucięta, średnia Winsorowana, średnia dwuwagowa. Podejście bazujące na danych symbolicznych interwałowych stworzyło możliwość oceny badanych obiektów (np. regionów) nie tylko z poziomu całej jednostki, ale również na niższym poziomie agregacji przestrzennej (np. poprzez pryzmat powiatów).
Wyniki badania symulacyjnego jednoznacznie wskazały, że zastosowanie jakiejkolwiek z odpornych miar tendencji centralnej przyniosło poprawę wyników.
Rozszerzono stosowanie taksonomii relatywnej dla sytuacji występowania braków danych (NA).
W referacie wskazano na ograniczenia metody taksonomii relatywnej. Na wyniki analiz symulacyjnych mają bowiem wpływ przyjęte modele. Należy jednak podkreślić, że w badaniu były one konstruowane tak, aby liczba zmiennych o określonym rozkładzie teoretycznym w jak największym stopniu zgodna była ze strukturą danych obecną w zastosowaniach empirycznych.
(Współautorzy: Marek Walesiak, Grażyna Dehnel, Andrzej Dudek)