Determinanty obecności inwestorów instytucjonalnych w akcjonariacie spółek publicznych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej: Analiza na poziomie krajów i spółek Inwestorzy instytucjonalni (m.in. fundusze inwestycyjne, fundusze emerytalne, firmy PE/VC) zdominowali obecnie akcjonariaty spółek publicznych w wielu rozwiniętych krajach, takich jak np. USA czy Wielka Brytania, co jest wynikiem tzw. finansyzacji gospodarki. Ten trend rozpoczął się w latach 80. ubiegłego wieku. Jeszcze w latach 70. zagregowany udział inwestorów instytucjonalnych w akcjonariacie amerykańskich spółek publicznych nie przekraczał 20%, a według ostatniego raportu OECD z 2020r. przekroczył 70%. Znaczenie inwestorów instytucjonalnych w pozostałych regionach również rośnie, chociaż nie w takim tempie jak w rozwiniętych gospodarkach. Celem referatu przedstawianego na konferencji CINSC 2024r. w Reading było określenie czynników, które wpływają na decyzję o angażowaniu się (zagranicznych) inwestorów instytucjonalnych w krajach regionu CEE (Europa Środkowo-Wschodnia). Badania prowadziliśmy na próbie ponad 600 publicznych spółek notowanych na giełdach 11 państw regionu: Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Węgry, porównując struktury akcjonariatu w spółkach publicznych z tych krajów do akcjonariatów 35 innych państw uwzględnionych w raportach OECD na temat roli inwestorów instytucjonalnych. Sprawdziliśmy, w szczególności czy determinanty obecności inwestorów instytucjonalnych w regionie CEE różnią się od tych zidentyfikowanych w badaniach prowadzonych na innych rynkach. Zaobserwowaliśmy nie tylko znaczne rozproszenie własności instytucjonalnej między krajami Europy Środkowo-Wschodniej, ale także ogromne różnice w udziałach zagranicznych i krajowych inwestorów instytucjonalnych. Wykazaliśmy występowanie czynników specyficznych dla regionu i dotyczą tylko krajów Europy Środkowo-Wschodniej. W szczególności zaobserwowaliśmy, że inwestorzy instytucjonalni chętniej kupują akcje spółek z państw posiadających relatywnie duże oraz rozwinięte rynki akcji, a jednocześnie unikają państw o wysokiej koncentracji na rynkach akcji mierzonej poprzez względny udział największych spółek w kapitalizacji całej giełdy akcji danego państwa. Dodatkowo zaobserwowaliśmy, że zagraniczni inwestorzy instytucjonalni (oraz inwestorzy długoterminowi, niezależnie od pochodzenia) wydają się preferować większe spółki o mniejszej koncentracji własności i unikają spółek kontrolowanych przez osoby fizyczne (założycieli lub ich spadkobierców). Z kolei inwestorzy krótkoterminowi preferują spółki, które charakteryzuje wysoka płynność akcji oraz wysokie stopy zwrotów z akcji. (Współautorzy: Tomasz Jewartowski, Agnieszka Stróżyńska-Szajek, Bartosz Kabaciński)