Kategoria: Publikacja
Rok: 2024
Czasopismo: Equilibrium-Quarterly Journal of Economics and Economic Policy
Tom: 19
Nr: 1
ISSN: 1689-765X
Punktacja MNiSW: 100
Impact Factor: 5
DOI/URL: https://doi.org/10.24136/eq.2982
Link do Bazy Wiedzy:
Baza Wiedzy
Tło badania: Osoby zaciągające pożyczki pozabankowe są przede wszystkim postrzegane jako wykluczone z dostępu do usług bankowych. Rozwój handlu elektronicznego i rosnąca cyfryzacja kontaktów klientów z bankami zostały szczególnie przyspieszone przez pandemię COVID-19 (pierwszy „czarny łabędź”). Procesy te wpłynęły również na szybki rozwój sektora pożyczek cyfrowych (LendTech, LT) i płatności odroczonych (Buy now Pay Later, BNPL). Wojna na Ukrainie doprowadziła do kryzysu energetycznego, wzrostu inflacji, stóp procentowych i kosztów kredytów oraz zmniejszenia dostępności kredytów. W tym kontekście postawiono następujące pytania badawcze: Czy sektory pożyczek cyfrowych oraz płatności odroczonych i bankowy uzupełniają się, czy konkurują ze sobą w obszarze finansowania konsumenckiego? Czy uzupełnianie się dotyczy wszystkich segmentów klientów i kwot kredytów? W jaki sposób zakres uzupełniania się i konkurowania pożyczek cyfrowych i kredytów bankowych zależy od interakcji między sektorem bankowym a sektorem LT i w jakim stopniu zmiany w otoczeniu regulacyjnym i makroekonomicznym wpływają na te interakcje?
Cel artykułu: Celem artykułu jest identyfikacja trendów w sektorze LT w ramach FinTech w kontekście oceny skali i determinant uzupełniania sektora pozabankowego i bankowego w obszarze kredytów konsumenckich. Dodatkowym celem artykułu jest oszacowanie przychodów z podstawowej działalności operacyjnej firm z branży LT z kanału on-line.
Metody: Proces badawczy był wieloetapowy, a procedura badawcza ustrukturyzowana. Ze względu na brak jednolitego źródła danych o produktach i usługach LT, w badaniu wykorzystano wiele źródeł danych – dane z Biura Informacji Kredytowej, ogólnopolskie badanie pierwotne użytkowników LT, badanie pierwotne osób reprezentujących kadrę zarządzającą LT. Dobór LT został przeprowadzony zgodnie z koncepcją monetarnej jednostki losowania.
Wnioski i wartość dodana: Ankietowane firmy z sektora LT twierdzą, że pandemia COVID-19 i wojna w Ukrainie oraz obecna sytuacja makroekonomiczna nie wpłynęły znacząco na popyt na pożyczki pozabankowe. Zmniejszenie możliwości dla sektora LT w wyniku regulacji antylichwiarskich doprowadzi jedynie do przesunięcia popytu konsumentów do sektora lombardowego i szarej strefy, co będzie niekorzystne dla konsumentów. Uzupełnianie się sektora LT i sektora bankowego ujawnia się szczególnie w sytuacjach kryzysowych, ograniczając tym samym skutki szoku rynkowego (ograniczona podaż kredytów oferowanych przez banki). W okresach stabilizacji zauważalny jest dość wyraźny podział preferencji – w przypadku seniorów i kredytów na wyższe kwoty dominują banki, podczas gdy w przypadku niższych kwot i w młodszych grupach wiekowych większą popularnością cieszą się instytucje pozabankowe. Mechanizm, w którym kurczące się usługi bankowe są zastępowane przez LT w krótkoterminowych kryzysach, potwierdza znaczenie LT w równoważeniu rynku finansowania konsumpcji w obliczu niestabilnych okresów. W perspektywie średnio- i długoterminowej należy zauważyć, że inflacja i rosnące stopy procentowe zwiększą skalę wykluczenia kredytowego w bankach komercyjnych, przesuwając część popytu do sektora pozabankowego. Zjawiska te mają wymiar międzynarodowy. Podobne zjawiska zaobserwowano w USA i Wielkiej Brytanii, analizując rynek finansowania konsumpcji bezpośrednio po globalnym kryzysie finansowym (2007-2009), podkreślając skutki ograniczenia dostępu do bankowych kredytów konsumenckich i związany z tym wzrost rynku LT.