Dochody publiczne z podatku od wartości dodanej są kształtowane przez szereg czynników. Zwłaszcza uwarunkowania instytucjonalne i przepisy prawne, które w dalszym ciągu odbiegają od zharmonizowanego modelu, mogą znacząco wpływać na wysokość tych dochodów. Do tych ostatnich należą preferencje podatkowe, które uznawane są za alternatywę dla wydatków budżetowych i określane są mianem wydatków podatkowych. Są one monitorowane i uwzględniane przez rządy w procesie podejmowania decyzji budżetowych. W prezentowanym badaniu podjęto próbę analizy różnych aspektów ich stosowania w trzech państwach członkowskich Unii Europejskiej: Francji, Niemczech i Polsce. Porównano wybrane przepisy prawne i skutki ich zastosowania w wymienionych państwach. Poszukiwano odpowiedzi na pytania, jakie są różnice pomiędzy badanymi państwami w zakresie klasyfikacji poszczególnych elementów konstrukcji VAT? Jakie są konsekwencje fiskalne stosowanych preferencji? Zajmując się pojęciem preferencji podatkowych, uwzględniono perspektywę historyczną, konceptualizację i ramy prawne ich stosowania, a także oceniono stopień ich zróżnicowania w zakresie struktury i skali implementacji. W artykule podkreślono między innymi potrzebę zwiększenia przejrzystości oceny preferencji podatkowych oraz ujednolicenia przyjętych procedur i mierników.