Kategoria: Konferencja
Rok: 2024
Tytuł wystąpienia: Interconnectivity between pension accounts in the Polish pension system
Organizator: European Network for Research on Supplementary Pensions (ENRSP)
Termin: 4-6 września 2024
Link do Bazy Wiedzy:
Baza Wiedzy
Powiązania między różnymi kontami emerytalnymi w Polsce
Obecnie w systemie emerytalnym w Polsce uprawnienia emerytalne mogą być gromadzone na siedmiu różnych kontach niefinansowych i finansowych, z których trzy są częścią poziomu publicznego (NDC, subkonto i OFE), a pozostałe do warstwy zakładowej (PPE, PPK) i indywidualnej (IKE, IKZE). Wszystkie konta oparte są na formule DC.
Badanie koncentruje się na interakcji między różnymi kontami emerytalnymi w kontekście ośmiu różnych kryteriów istotnych dla indywidualnego podmiotu i obejmujących fazę gromadzenia uprawnień emerytalnych, tj. (1) dostępu do świadczeń, (2) rezygnację z uczestnictwa, (3) możliwość przenoszenia uprawnień emerytalnych, fazę wypłaty świadczeń, tj. (4) warunki przyznania świadczeń, (5) formę i rodzaj wypłaty i waloryzację oraz inne elementy, takie jak: (6) możliwość dziedziczenia uprawnień emerytalnych, (7) opodatkowanie i (8) nierówności płci.
Najważniejsze wnioski z badania można sformułować następująco:
Istnieje znaczna rozbieżność dotycząca zakresu i wymogów przyznawania świadczeń na wszystkich rodzajach kont systemu emerytalnego; szeroki zakres podmiotowy w publicznym systemie emerytalnym jest najlepiej odzwierciedlony w PPK opartym o automatyczny zapis z wyjątkiem samozatrudnienia.
Emerytury z systemów zakładowych są częściowo substytucyjne w stosunku do emerytur publicznych, ale neutralne w stosunku do emerytury minimalnej.
Brak jest dyskryminacji bezpośredniej ze względu na płeć w odniesieniu do emerytur zakładowych i indywidualnych, ale jest ona obecna w systemie publicznym (różny wiek emerytalny); z kolei dyskryminacja pośrednia przejawia się w uniemożliwieniu gromadzenia uprawnień emerytalnych wynikających z przerw w aktywności zawodowej spowodowanych bezrobociem lub opieką, zwłaszcza w warstwie zakładowej.
Różne regulacje dotyczące dziedziczenia kont finansowych i niefinansowych mogą prowadzić do hazardu moralnego, zwłaszcza w związkach formalnych.