Badania przeprowadzone do tej pory podejmujące temat identyfikacji czynników wpływających na efektywność gospodarowania odpadami komunalnymi dają niejednoznaczne wyniki. Ten sam czynnik bowiem w jednym badaniu okazuje się istotnie pozytywnie wpływać na efektywność, w drugim badaniu – istotnie negatywnie, a w jeszcze innym okazuje się być zupełnie nieistotny z punktu widzenia tej efektywności. Te niespójne rezultaty najprawdopodobniej wynikają z występowania tzw. efektów sprzecznych w zbiorach danych. Powszechnie stosowane w tym obszarze metody ilościowe nie są właściwe do analizy takich zbiorów danych. Jakościowa analiza porównawcza QCA (ang. Qualitative Comparative Analysis) – do tej pory niestosowana w obszarze gospodarowania odpadami – to rodzina metod porównawczych służąca do oceny uwarunkowań występowania pewnej cechy w zbiorze przypadków z efektami sprzecznymi. Celem referatu jest zatem pokazanie użyteczności stosowania metody QCA w ocenie uwarunkowań efektywności przetwarzania odpadów komunalnych w krajach członkowskich Unii Europejskiej i porównanie uzyskanych wyników z wynikami uzyskanymi przy pomocy powszechnie stosowanej metody ilościowej. Tradycyjna metoda ilościowa wskazała występowanie dwóch czynników istotnie pozytywnie wpływających na efektywność przetwarzania odpadów komunalnych: wykształcenie wyższe mieszkańców oraz wydatki badawczo-rozwojowe (B&R). Dwa wskaźniki bezpośrednio związane z przetwarzaniem odpadów okazały się być nieistotne: inwestycje prywatne w sektorach gospodarki cyrkularnej oraz stopień wykorzystania materiałów z recyklingu. Jak pokazuje QCA poziom inwestycji prywatnych jest źródłem wspomnianych wyżej efektów sprzecznych. Oznacza, że zarówno ich wysoki poziom, jak i niski może być źródłem wysokiej efektywności. Wynik ten stanowi uzasadnienie nieistotności tego czynnika w tradycyjnej metodzie ilościowej. Co więcej, w wyniku zastosowania QCA wysoki poziom wydatków B&R okazał się być warunkiem koniecznym osiągnięcia wysokiej efektywności przez kraje unijne, co uzasadnia istotność wydatków B&R w tradycyjnej metodzie ilościowej. Rezultat badań pokazuje wyraźnie, że metoda QCA może stanowić skuteczne uzupełnienie analiz przeprowadzanych przy pomocy tradycyjnej metody ilościowej jako narzędzie pomocne w wyjaśnianiu uzyskanych wyników i formułowaniu rekomendacji.