Czy miasta się wyludnią? Nowe badanie ujawnia, jak praca z domu wpływa na chęć przeprowadzki na przedmieścia!
Czy centra polskich miast się wyludnią? Suburbanizacja to nie nowość, ale praca zdalna może jeszcze bardziej wzmocnić odpływ mieszkańców dużych miast z centrów na ich przedmieścia. Nowe badanie przeprowadzone przez pracowników UEP, Beatę Woźniak-Jęchorek i Sławomira Kuźmara, wraz ze słoweńskim geografem Davidem Bolem pokazuje, że co drugi pracownik biurowy z dużego miasta (powyżej 100 tys. mieszkańców) rozważyłby przeprowadzkę na przedmieścia, gdyby mógł elastycznie decydować o wymiarze pracy zdalnej.
Skąd tak duże zainteresowanie? Autorzy wskazują na specyfikę polskiego rynku nieruchomości wraz z kulturowo determinowanym podejściem do własności. W Polsce posiadanie mieszkania to norma kulturowa – 87% gospodarstw domowych w 2024 roku było właścicielami lub spłacało hipotekę, to znacznie więcej niż średnia dla UE (69,8%). Równocześnie polskie mieszkania, zwłaszcza w centrach miast, są niewielkie i drogie. Średnio na osobę przypada 1,2 pokoju – znacznie poniżej średniej UE wynoszącej 1,8. Czynniki te wraz z malejącym – za sprawą pracy zdalnej – znaczeniem lokalizacji wydają się w dużym stopniu odpowiadać na to pytanie.
Obok powyższych czynników „wypychających” z miast, badanie ujawnia także silne magnesy przyciągające na przedmieścia. Co kusi Polaków? Przede wszystkim bliskość natury – wskazało na nią aż 74,5% respondentów. Na drugim miejscu – perspektywa większej przestrzeni za niższe pieniądze (72,4%). Trzeci istotny czynnik to ogólnie niższe koszty życia poza metropolią (60,2%).
Bardziej szczegółowa ocena potencjalnych uwarunkowań zwiększających chęć przeprowadzki polskich pracowników biurowych wykazała, że najsilniejszym czynnikiem są preferencje dotyczące pracy zdalnej - osoby preferujące home office są trzy razy bardziej skłonne do relokacji niż zwolennicy biura. Kluczowe znaczenie ma też postrzegany wzrost produktywności przy pracy zdalnej oraz postrzegane oszczędności finansowe (ponad 2-krotny wzrost prawdopodobieństwa). Wśród czynników demograficznych dominuje wiek - młodsze pokolenia (25-34 lata) są o 70-80% bardziej otwarte na przeprowadzkę niż osoby po 60. roku życia. Otwartości na przeprowadzkę sprzyjało także zatrudnienie w sektorze prywatnym.
Chociaż badanie analizowało jedynie intencje – a nie faktyczne przeprowadzki – a ostateczna decyzja o relokacji zawsze zależy od splotu wielu czynników to możliwość pracy zdalnej wydaje się stanowić istotny element tej układanki.