Współczesna polityka rozwoju skoncentrowana jest w dużej mierze na redukowaniu nadmiernych różnic gospodarczych pomiędzy regionami a istotną rolę w tym zakresie, odgrywa polityka spójności Unii Europejskiej. Szacuje się, że około 14% wszystkich inwestycji sektora rządowego całej UE w latach 2014-2020 było współfinansowanych przez środki unijne, przy czym udział tych inwestycji w krajach o niższym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego wyniósł nieco ponad 50%. Ze względu na znaczną skalę zaangażowania finansowego instrumentów polityki spójności istotne znaczenie ma kwestia oceny skuteczności prowadzonych działań oraz ich jeszcze większe oparcie na dowodach. Pomimo licznych prób empirycznej weryfikacji efektów wydatkowania funduszy europejskich, problem ten pozostaje nierozstrzygnięty, a publikowane wyniki coraz to nowszych badań nierzadko prowadzą do sprzecznych wniosków. Celem prezentowanej pracy była weryfikacja skuteczności wdrażania polityki spójności w regionach państw członkowskich Unii Europejskiej poprzez analizę wpływu funduszy unijnych na dynamikę wzrostu gospodarczego. W przeprowadzonych badaniach wykorzystane zostały metody i modele ekonometrii przestrzennej, umożliwiające z jednej strony weryfikację zależności ekonomicznych, a z drugiej strony relacji przestrzennych wynikających z położenia regionów w analizowanym układzie. Oszacowane modele ekonometryczne pokazały, że w latach 2007-2022 fundusze unijne pozytywnie wpływały na wzrost gospodarczy. Równocześnie następował proces zmniejszania nierówności gospodarczych pomiędzy regionami UE. Potwierdzono ponadto występowanie efektów rozprzestrzeniania impulsów wzrostowych pomiędzy sąsiadującymi regionami. Równocześnie wyniki badań dowiodły, że wartość funduszy unijnych pozyskanych w otoczeniu zasadniczo nie przekładała się na dynamikę wzrostu w danej lokalizacji. Osiągnięte rezultaty badawcze mogą być cennym źródłem informacji w procesie ewaluacji unijnej polityki spójności. Zidentyfikowane zależności dostarczają kolejnych argumentów możliwych do wykorzystania podczas planowania przyszłych działań prorozwojowych realizujących postulaty nowoczesnej polityki opartej na dowodach oraz uwzględniających priorytety tzw. Gospodarki 5.0.