Temat wykorzystania gotówki w gospodarce jest badany głównie w kontekście płatności dokonywanych przez konsumentów. Jednak problematyka ta wymaga również uwzględnienia kwestii posługiwania się gotówką przez mikroprzedsiębiorstwa, nie tylko w zakresie przyjmowania zapłaty od klientów w tej formie, ale także realizacji płatności gotówkowych na rzecz pracowników i kontrahentów. Celem przeprowadzonych badań była identyfikacja wewnętrznych i zewnętrznych czynników wpływających na wykorzystanie gotówki przez mikroprzedsiębiorstwa w Polsce, określenie siły oddziaływania i zależności między czynnikami oraz ich hierarchii. W pierwszym etapie dokonano przeglądu literatury, na podstawie którego wyodrębniono siedem czynników wpływających na wykorzystanie gotówki w przedsiębiorstwach (mała skala działalności, opłaty związane z rozliczeniami bezgotówkowymi, preferencje klientów, preferencje kontrahentów, opóźnienia w rozliczaniu transakcji bezgotówkowych, brak postrzegania związku z zastosowania rozliczeń bezgotówkowych ze wzrostem efektywności lub obrotów, postrzeganie technologii i procedur rozliczeń bezgotówkowych jako skomplikowanych). Następnie przeprowadzono pogłębione wywiady indywidualne z właścicielami przedsiębiorstw reprezentujących mikrobiznes, co pozwoliło zwiększyć grupę czynników o kolejne sześć (działalność B2C versus B2B, działalność stacjonarna versus on-line, preferencje pracowników, możliwość braku rejestracji transakcji gotówkowych, zwyczaje w branży, możliwość płatności gotówkowych B2B w ramach limitu). W kolejnym etapie w ramach drugiej tury wywiadów z mikroprzedsiębiorcami pozyskano informacje na temat zależności i siły oddziaływania pomiędzy wszystkimi 13 czynnikami. Na podstawie interpretacyjnego modelowania strukturalnego dokonano oceny wzajemnych relacji między czynnikami, określono siłę oddziaływania i zależności między nimi oraz ich hierarchię. Przeprowadzone badania pozwoliły na wyodrębnienie czynników, które mają największy wpływ na inne, ale są niezależne od innych elementów. Są to: skala działalności, kanał sprzedaży, rodzaj biznesu. Badania umożliwiły również określenie czynników zależnych od innych czynników. Są to: preferencje klientów, kontrahentów, pracowników, postrzeganie płatności bezgotówkowych jako niemających związku ze wzrostem obrotów i jako skomplikowanych, zwyczaje w branży, możliwość braku rejestracji transakcji gotówkowych. Wyniki badań pokazują, że na wykorzystanie gotówki przez mikroprzedsiębiorców wpływ ma wiele czynników, których skala oddziaływania jest duża. Największą niezależnością, a także siłą oddziaływania charakteryzują się obiektywne czynniki wewnętrzne. Wewnętrzne i zewnętrzne czynniki o charakterze subiektywnym (odczucia, oczekiwania) są zależne od obiektywnych czynników wewnętrznych. Zewnętrzny (regulacyjny oraz związany ze strategiami cenowymi banków) wpływ na zmianę poziomu wykorzystania gotówki przez mikroprzedsiębiorców jest ograniczony.