Mitygowanie ryzyka przedrozliczeniowego na pozagiełdowym rynku instrumentów pochodnych w Polsce. Fluktuacje indeksów rynkowych spowodowane nieoczekiwanymi zdarzeniami tj., wybuch globalnego kryzysu finansowego w 2008/09, rozpoczęcie pandemii Covid-19 w 2020 roku czy też inwazja Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku, wywołują zarówno wśród badaczy naukowych, jak też praktyków rynkowych wzrost zainteresowania metodami zarządzania ryzykiem kredytowym kontrahenta (CCR). W prezentowanym badaniu analizie poddano wybraną metodę ograniczania CCR, w zakresie mitygowania ryzyka przedrozliczeniowego tj., z zastosowaniem limitów transakcyjnych, w szczególności zbadano sposoby ich utylizacji. Stąd celem opracowania jest rozpoznanie schematów wykorzystania limitów przedrozliczeniowych służących do zarządzania ryzykiem kredytowym kontrahenta na polskim rynku pozagiełdowych instrumentów pochodnych w relacji instytucja finansowa i przedsiębiorstwo niefinansowe. Zastosowanie przedrozliczeniowych limitów wynikających z obowiązujących w Polsce regulacji prawnych ma również na celu usprawnienie i wsparcie codziennych działań operacyjnych w ramach procesu zarządzania ryzykiem rynkowym w instytucji finansowej. W pracy postawiono hipotezę o istnieniu związku pomiędzy sposobem wykorzystania limitu przedrozliczeniowego a kategorią klienta. Zakłada się, że w przypadku kontrahenta niefinansowego limit skarbowy wykorzystuje zmienne wagi ryzyka w całym okresie funkcjonowania instrumentu pochodnego. W ujęciu modelowym zidentyfikowano schematy utylizacji przedrozliczeniowych limitów skarbowych, zakładających w zakresie wielkości komponentu dotyczącego szacowania ryzyka rynkowego stały oraz zmienny jego poziom w trakcie funkcjonowania transakcji. W badaniu empirycznym uwzględniono analizę wybranych regulacji oraz obowiązujących przepisów prawnych, m.in. nadzorcy rynkowego oraz zasad zarządzania ryzykiem kredytowym kontrahenta instytucji finansowych. W szczególności analizie poddano zapisy Rekomendacji A Komisji Nadzoru Finansowego dotyczące zarządzania przez banki ryzykiem związanym z działalnością na instrumentach pochodnych oraz politykę ryzyka kredytowego kontrahenta wybranych banków notowanych na GPW. W rezultacie przeprowadzonego badania empirycznego wskazano na dominujące podejście zastosowania zmiennych wag ryzyka równie dla codziennych oraz jednorazowych transakcji zawieranych w ramach przedrozliczeniowych limitów dla klienta niefinansowego (przejście z wyższych na niższe wagi ryzyka w miarę upływu czasu do daty zapadalności kontraktu). Zastosowanie danego schematu w praktyce może mieć wpływ m.in. na wielkość nominalnej pozycji w kontrakcie, ekspozycji ryzyka oraz w konsekwencji na politykę w zakresie ustanawiania zabezpieczenia wymaganego kontraktu.