Kategoria: Konferencja
Rok: 2025
Tytuł wystąpienia: Participatory budgeting failure and successes: the tale of two cities
Organizator: Luiss Guido Carli University in Rome
Termin: 27-31 maj 2025
Link do Bazy Wiedzy:
Baza Wiedzy
Budżet partycypacyjny - porażki i sukcesy: opowieść o dwóch miastach
W Polsce od ponad 10 lat wdrażany jest budżet obywatelski, którego założenia opierają się na idei budżetu partycypacyjnego (PB). Władze gmin przeznaczają określoną kwotę z budżetów głównego na realizację projektów przygotowanych i wskazanych w głosowaniu do realizacji przez mieszkańców. Celem tego budżetu jest zachęcenie mieszkańców do aktywnego uczestniczenia w zarządzaniu swoją gminą. Zakres projektów jest bardzo zróżnicowany, zaczynając od budowy siłowni na świeżym powietrzu, ścieżek rowerowych, budowy placów zabaw, kończąc na organizacji pikników dla mieszkańców, czy koncertów.
W Polsce nie mamy jasno wskazanych wytycznych regulujących zasady i formę przygotowania budżetu obywatelskiego. W naszych badaniach przedstawimy na przykładzie dwóch miast – Kalisza i Poznania, dwa odmienne podejścia do implementacji budżetu obywatelskiego. Na podstawie przeprowadzonych 25 wywiadów i analizy dokumentów udało nam się wskazać sukcesy jak również porażki związane z wdrażaniem budżetu obywatelskiego w badanych miastach.
Warto podkreślić, że obecne debaty na temat sukcesu budżetowania partycypacyjnego (PB), zwanego w Polsce obywatelskim toczą się jakby na dwóch przeciwstawnych biegunach. Na jednym biegunie znajdują się zwolennicy, przedstawiający dokumenty głównie o charakterze politycznym i normatywnym, które podkreślają sukces PB jako narzędzie emancypacji oferujące obywatelom miejsce przy stole decyzyjnym. Na drugim biegunie znajdują się przeciwnicy, prezentujący dokumenty krytykujące zarządzania z wykorzystaniem PB. Dokumenty te podkreślają czynniki strukturalne, które „zawodzą” w realizacji deklarowanych korzyści płynących z tej formy budżetowania.
Nasze badania sugerują, że zarówno Kalisz jak i Poznań mimo iż napotkały na podobne bariery strukturalne, to jednak każde z nich odniosło swoje unikalne mikro-sukcesy. Uważamy, że podkreślenie istoty tych mikro-sukcesów jest ważne z perspektywy zarówno teoretycznej i politycznej. Potencjalnie te sukcesy mogą utorować drogę dla bardziej radykalnego i inkluzywnego procesu alokacji zasobów oraz partycypacyjnej i deliberatywnej formy zarządzania samorządem terytorialnym.
Współpraca: Pawan Adhikari University of Essex; Shahadat Shahadat University of York, Ashraf, Muhammad J University of Essex