Badanie dotyczy niepewności projekcji demograficznych. W 2023 roku GUS opublikował dwie projekcje według krajowej definicji ludności oraz ludności rezydującej. W 2023 roku opublikowana została także projekcja Eurostatu: EuroPop2023, a w bieżącym roku ukazała się kolejna rewizja projekcji ONZ: World Population Prospects WPP 2024. W perspektywie roku 2060 projekcje te przewidują spadek liczby ludności Polski. Jednak w każdym przypadku szacunki są inne. Największy ubytek liczby ludności w Polsce przewiduje WPP 2024 i jest to ponad 7,1 mln osób. Według oficjalnej prognozy GUS (dla ludności krajowej) liczba ludności zmniejszy się o 6,8 mln. Natomiast Eurostat szacuje spadek ludności Polski o 4,3 mln. Zgodnie z prognozą GUS najmniej, bo o 3.8 mln osób zmniejszy się populacja ludności rezydującej. Uwzględniając oficjalną prognozę GUS i ONZ w 2060 r. ludność Polski zmniejszy się o 17-18% stanu w 2022 roku. W przypadku EuroPop2023 i projekcji GUS dla rezydentów zmniejszenie populacji stanowi 10-11% stanu wyjściowego. Wszystkie te projekcje zgodnie przewidują jeszcze większy, zarówno w wymiarze absolutnym (4,6-8,4 mln) jak i względnym (21-35%) ubytek ludności w wieku produkcyjnym. Zasadnicze znaczenie dla wyniku projekcji ma szacunek stanu wyjściowego oraz struktury płci i wieku ludności jak również jej definicja (ludność krajowa i rezydująca). Każda zmiana oznacza inną podstawę projekcji, wpływa na liczbę zdarzeń oraz wartości współczynników demograficznych określających dotychczasowe i prognozowane trendy. Rozbieżne wyniki projekcji są skutkiem losowego charakteru procesów demograficznych, ich nieprzewidywalności, nieznajomości zachowań indywidualnych osób te procesy generujących. Kluczowe znaczenie założeń dotyczących płodności, umieralności i migracji przejawia się w postaci różnych scenariuszy. Według oficjalnej prognozy GUS w 2060 r. liczba ludności Polski wyniesie od 26,7 mln w scenariuszu niskim do 34,8 według scenariusza wysokiego. W niskim scenariuszu zakłada się stabilizację współczynnika dzietności (TFR) na niskim poziomie (1,19). W wariantach średnim i wysokim przewiduje się szybki wzrost TFR odpowiednio do poziomu 1,49 i 1,79 w 2060 r. Wszystkie warianty prognozy zakładają wzrost oczekiwanego trwania życia. W zależności od scenariusza jest to wzrost do poziomu 75,87 do 81,23 lat dla mężczyzn i od 81,08 do 87,19 lat dla kobiet. W scenariuszach średnim i wysokim Polska będzie krajem imigracyjnym i przez cały horyzont prognozy utrzymywać się będzie dodatnie saldo migracji, ale w scenariuszu niskim, poza końcem bieżącej dekady, przewiduje się ujemne saldo migracji. Niepewność wynikającą z założeń dotyczących migracji potęguje trudność pomiaru zjawiska. Projekcja GUS wykorzystuje dane oficjalne, które nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji. Przyjmując szacunki ludności na pobyt stały, zakłada się opóźnienie efektu napływu uchodźców z Ukrainy na lata 2027-28. Tymczasem projekcje ONZ i Eurostatu, bez względu na definicję ludności, uwzględniają bieżące szacunki imigracji z Ukrainy. W projekcji z 2022 r. ONZ przeszacował liczbę imigrantów, przewidując ponad 41 mln ludności Polski w 2023 r., co zostało skorygowane w rewizji z 2024 r. do poziomu 38,8 mln. Założenia dotyczące struktury płci i wieku imigrantów oraz ujemnego salda po 2024 r. oraz nieprzewidywalność przyczyn nagłych przemieszczeń ludności sprawiają, że predykcja migracji obarczona jest dużą dozą niepewności. Projekcje probabilistyczne z zastosowaniem metod bayesowskich podkreślają niepewność związaną z przyszłymi trendami procesów demograficznych.