Odpady komunalne stanowią integralną część gospodarki każdego kraju i są najbardziej złożonym strumieniem odpadów. Szybki i wygodny styl życia mieszkańców globu powoduje, że ilość generowanych odpadów komunalnych per capita wzrasta z roku na rok. Z tego powodu w 2008 roku Unia Europejska wprowadziła w życie Dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów, ustalając hierarchię postępowania z odpadami oraz nakładając na kraje członkowskie obowiązek m.in. przygotowywania do ponownego użycia i recyklingu min. 50% odpadów komunalnych. Cel ten miał zostać zrealizowany do 2020 roku.
Słabe rokowania dotyczące osiągnięcia tego celu przez kraje unijne zmusiły Unię Europejską w 2018 roku do zaostrzenia prawa dotyczącego gospodarowania odpadami komunalnymi. Nowe obowiązki i cele zostały spisane w Dyrektywie 2018/851 zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów.
Celem badania jest ocena efektywności przetwarzania odpadów komunalnych przez kraje członkowskie Unii Europejskiej oraz identyfikacja czynników wpływających na tę efektywność przed i po wprowadzeniu w życie Dyrektywy 2018/851 (zwanej dalej Dyrektywą). Po wprowadzeniu w życie Dyrektywy efektywność przetwarzania odpadów komunalnych przez kraje unijne poprawiła się, jednak głównie za sprawą krajów włączonych do Unii przed 2000 rokiem. Średnia efektywność przetwarzania odpadów komunalnych w krajach włączonych do Unii po 2000 roku spadła po wprowadzeniu w życie zapisów Dyrektywy. Zarówno przed jak i po wprowadzeniu w życie Dyrektywy istotnymi czynnikami wpływającymi na efektywność przetwarzania odpadów komunalnych w krajach unijnych były: gęstość zaludnienia (wpływ negatywny), stopa bezrobocia (wpływ negatywny) i zaawansowanie technologiczne kraju (wpływ pozytywny). Po wprowadzeniu w życie Dyrektywy istotne okazały się dodatkowo: ilość wygenerowanych odpadów komunalnych (wpływ pozytywny) oraz wykształcenie wyższe mieszkańców (wpływ pozytywny).
Wyniki badania jasno wskazują, że należy bliżej przyjrzeć się krajom włączonym do Unii po 2000 roku w celu zidentyfikowania źródła pogarszającej się efektywności. Analiza szczegółowa wskaźników pokazała, że kraje te powinny w pierwszej kolejności skupić się na wydatkach badawczo-rozwojowych w celu poprawy zaplecza technologicznego oraz wsparciu mieszkańców w podnoszeniu poziomu wykształcenia.