W roku jubileuszu 100-lecia Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu Centrum Wiedzy o Gospodarce 5.0 (CWG 5.0) przygotowało wyjątkowy dokument – syntezę strategiczną przeznaczoną do zamurowania w murach Uczelni jako kapsuła czasu. Tekst zatytułowany Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu i świat w 2026 roku" stanowi intelektualny zapis epoki, napisany z myślą o czytelnikach, którzy otworzą go za sto lat.

Dokument diagnozuje rok 2026 jako swoisty tipping point: moment, w którym rewolucja generatywnej AI zderza się z fragmentacją geopolityczną, kryzysem legitymizacji instytucji i narastającymi napięciami strukturalnymi w gospodarce światowej. Gospodarka 5.0 przestaje być w tym ujęciu projekcją akademicką – staje się rzeczywistością, której logika wyprzedza zdolność adaptacyjną systemów edukacyjnych, finansowych i społecznych.

Kapsuła identyfikuje sześć procesów kształtujących świat i UEP w 2026 roku: AI jako nową infrastrukturę cywilizacyjną, fragmentację systemu walutowego i narodziny Bretton Woods III, metaryzyko geopolityczne dla finansów i handlu, rosnące nierówności w erze automatyzacji, transformację roli uczelni wobec nowego kontraktu edukacyjnego oraz dekarbonizację jako oś globalnej konkurencji. Towarzyszą im kluczowe napięcia strukturalne: między suwerennością a integracją, efektywnością a odpornością, automatyzacją a pracą, innowacją a regulacją.

Szczególne miejsce w dokumencie zajmuje paradoks Biblioteki 5.0. W epoce, gdy sztuczna inteligencja generuje tekst w sekundy, powrót do klasyki, do książki i fundamentów myśli ekonomicznej staje się gestem niemal kontestatorskim – i właśnie dlatego niezbędnym. CWG 5.0 stawia tezę, że Gospodarka 5.0 potrzebuje nie tylko algorytmów, lecz i mądrości – tej, której nie da się wypromptować, a którą może dać nowoczesny uniwersytet pamiętający o tradycji. Tylko taka synteza zagwarantuje UEP kolejne sto lat funkcjonowania.

Kapsuła zamykana jest pytaniem strategicznym skierowanym do przyszłości: jak kształcić ekonomistów rozumiejących systemy złożone, gdy narzędzia analityczne zmieniają się szybciej niż programy studiów? Odpowiedź wymaga nie tylko reformy programów, ale redefinicji roli uczelni jako instytucji sensotwórczej w niepewnym świecie polikryzysów.

Pełna treść syntezy strategicznej zostanie przekazana do zamurowania w murach UEP w ramach obchodów jubileuszowych. Jej echo już dziś brzmi w działalności Centrum – w seminariach interdyscyplinarnych, podcastach książkowych i cyklu Od Platona do Gospodarki 5.0, które składają się na Bibliotekę 5.0 dostępną na naszej platformie.


Maj 2026